Monthly Archives:Kwiecień 2020

  • Dlaczego w Tybecie kobiety mają wielu mężów?

    Koronawirus nas uziemił. Dosłownie. Z powodu zagrożenia epidemiologicznego większość z Nas przebywa na przymusowym zesłaniu we własnym domu. Takie zamknięcie w często niewielkiej przestrzeni na długie godziny, dni, tygodnie zapewne niejednego z Was skłoniło do wielu refleksji. Mnie zaczęło zastanawiać jak to jest, że my – kobiety jesteśmy w stanie przeżyć z naszymi wybrankami – chłopakami, partnerami, narzeczonymi czy mężami długie lata i taktujemy to nieraz w kategoriach heroicznego wyczynu. A co mają powiedzieć kobiety w Tybecie, które czasem mają nie jednego ale 2 czy 3 mężów?! 

    Czytaj dalej
  • Czy stres może zapisać się w naszych zębach?

    Gatunek Homo Sapiens jest wyjątkowy pod wieloma względami. Jako jedyne ssaki lądowe, samice naszego gatunku przechodzą menopauzę, czyli okres w życiu kobiety, gdy wskutek zaniku czynności jajników całkowicie ustaje miesiączkowanie (1). Ponadto, w porównaniu do naszych najbliższych krewnych np. szympansów, mamy stosunkowo długo trwającą ciążę, której efektem jest bardzo niesamodzielny potomek. Co więcej jako gatunek mamy stosunkowo niewielkie odległości między kolejnymi ciążami. Dzieje się tak mimo, że ludzkie dzieci potrzebują znacznie więcej czasu w porównaniu z szympansimi do tego, aby osiągnąć jako taką samodzielność. Zarówno zjawisko menopauzy, jak i bardzo długi okres dzieciństwa, są pewnymi ewolucyjnymi nowościami, stąd naukowcy próbują dociec, kiedy te „nowości” w naszej ewolucyjnej przeszłości się pojawiły. Jednak do tej pory problematyczna była nie tylko ograniczona liczba kopalnych szczątków hominidów, ale również brakowało metody, która pozwoliłaby odczytać zapisane na tych nielicznych szczątkach informacje. Naukowcy z Uniwersytetu w Nowym Jorku właśnie opracowali metodę, która pozwala określić ze stosunkowo dużą dokładnością, kiedy nastąpiły ważne wydarzenia w życiu jednostki. Technika ta bazuje na badaniu korzenia zęba i powlekającego go cementu (kostniwa) (2).

    Czytaj dalej
  • Wszystko w rodzinie – czy istnieje altruizm krewniaczy?

    Mówi się, że ‘rodzina jest najważniejsza’. Z ewolucyjnego punktu widzenia nie jest to wytarty slogan, ale ważne sformułowanie, które ma w sobie dużo prawdy. Wiele ludzkich zachowań jest bowiem podyktowanych właśnie ‘pokrewieństwem krwi’. Dlaczego chętniej pomożemy bratu czy siostrze niż sąsiadce lub sąsiadowi? Dlaczego wielu ludzi nie decyduje się na posiadanie potomstwa, mimo, że ich rodzeństwo posiada po dwoje, troje dzieci? Za to chętnie pomaga im w wychowaniu tej pokaźnej gromadki? Na te i wiele innych podobnych pytań odpowiedź znalazł William D. Hamilton, który zaproponował koncepcję zwaną altruizmem krewniaczym.

    Czytaj dalej
  • O co właściwie chodzi z tą ewolucją​?

    Biologia ewolucyjna to kluczowy dział biologii, ponieważ, jak powiedział Theodosius Dobzhansky „Nic w biologii nie ma sensu jeśli jest rozpatrywane w oderwaniu od ewolucji”. Rozumiejąc prawa rządzące ewolucją jesteśmy w stanie połączyć w logiczną całość cały świat materii ożywionej. Teoria ewolucji nie odpowie na pytanie: „Co było pierwsze: jajko czy kura?”, ponieważ podważy w ogóle jego sensowność. Na początku nie było bowiem ani kury, która znosi jajka, ani jajka, z którego ta kura miałaby się wykluć. Na początku była materia, która, wielce dla nas szczęśliwy przypadkiem, dała początek prostym, jednokomórkowym organizmom. Te z kolei, na przestrzeni milionów lat, zmieniały się, dając początek coraz bardziej skomplikowanym bytom. Na łamach tego bloga nie będę jednak sięgała tak daleko w przeszłość i nie będę przyglądała się całej wielkiej, barwnej i niesamowitej faunie i florze naszej planety. Skupię się tylko na jednym gatunku. Gatunku niesfornym, władczym, inteligentnym i ciekawskim – na Homo sapiens.

    Czytaj dalej